Voorbereidende taken

Wat is het?

Voordat de medewerker aan de slag kan met zijn primaire werkzaamheden (stralen, reinigen) moet hij ervoor zorgen dat alle benodigde materialen op de juiste plek liggen, hij de juiste (hulp)middelen voorhanden heeft, de apparatuur is ingesteld en de werkomgeving veilig is ingericht.

OplossingenFysieke belastingGeluidGevaarlijke stoffen
TechnischGebruik mechanische hulpmiddelen voor op- en aflijnen  
 Aanbrengen van vaste hijsvoorzieningen  
 Toepassen glijpunt voor slangen  
OrganisatorischGoede voorbereiding  
 Taakcombinatie / taakroulatie  
 Opleiden ergocoaches  
 Toezicht op gezond werkgedrag  
PersoonsgebondenTraining fysieke belasting  
 Goed gebruik van hulpmiddelen  
 

Voorbeelden van oplossingen voor Fysieke belasting bij Voorbereidende taken

Technisch

  1. Gebruik mechanische hulpmiddelen voor op- en aflijnen
  2. Aanbrengen van vaste hijsvoorzieningen
  3. Toepassen glijpunt voor slangen

Organisatorisch

  1. Goede voorbereiding
  2. Taakcombinatie / taakroulatie
  3. Opleiden ergocoaches
  4. Toezicht op gezond werkgedrag

Persoonsgebonden

  1. Training fysieke belasting
  2. Goed gebruik van hulpmiddelen

Doel:

Verminderen van fysieke belasting door juist gebruik van de juiste hulpmiddelen

Oplossing:

Door gebruik te maken van hulpmiddelen kan de belasting van de medewerker verminderd worden. Het is dan wel van belang dat de medewerker de juiste hulpmiddelen voor zijn werkzaamheden gebruikt én dat hij ze op de juiste manier gebruikt.

Om dit te bewerkstelligen is het belangrijk dat medewerkers (werk)instructies krijgen over de beschikbare middelen, zodat zij weten waarvoor, wanneer en hoe zij deze kunnen inzetten. Alleen dan zal de lichamelijke belasting afnemen. Daarnaast zal het risico op blessures en ongevallen verminderen door juist gebruik.

  • Geef altijd instructies, liefst fysiek én schriftelijk, aan medewerkers bij aanschaf van nieuwe hulpmiddelen zodat de medewerkers deze veilig en gezond gebruiken.

  • Betrek medewerkers bij de aanschaf van hulpmiddelen zodat de voor hen juiste middelen aangeschaft worden. Tevens is de acceptatie groter wanneer medewerkers actief betrokken worden bij aanschaf. Dit zorgt er ook voor dat zij de middelen meer en beter gebruiken.

  • Evalueer regelmatig het (juiste) gebruik van de hulpmiddelen. Herhaal de instructies bij onjuist gebruik.

  • Controleer hulpmiddelen regelmatig op gebreken.

Gevolg:

Vermindering van lichamelijke klachten door een verlaagde fysieke belasting

Iedere medewerker dient aantoonbaar geïnstrueerd te worden over de risico’s in het werk. Ook omtrent de fysieke belasting. Neem dit ook mee in het inwerkprogramma voor nieuwe medewerkers.

Doel:

De medewerker inzicht geven in en bewust maken van de fysieke belasting en hulpmiddelen aan reiken hoe de werkhouding en techniek op een eenvoudige manier kan worden verbeterd.

Oplossing:

Een training fysieke belasting is een praktische fysieke training waarbij de medewerkers leren wat de risico’s zijn op overbelasting én hoe zij hier op een gezonde manier mee om kunnen gaan. Bijvoorbeeld door bewust te zijn van de werkhouding, gebruik te maken van de juiste hulpmiddelen en de werkomgeving zo goed mogelijk in te richten.

De training moet praktisch en fysiek zijn, eventueel gecombineerd met schriftelijke instructies. Uitsluitend een schriftelijke voorlichting heeft weinig effect.

De training moet maatwerk zijn en het liefst gegeven worden door een ergonoom of bedrijfsfysiotherapeut.

Op de website van Orsima staat een toolbox Fysieke Belasting die leidinggevenden en preventiemedewerkers zelf kunnen geven.

Door een training fysieke belasting vermindert de belasting van het werk niet, het kan er wel voor zorgen dat de medewerker zichzelf minder belast omdat hij de werkzaamheden op een gezonde en verantwoorde manier kan uitvoeren.

Gevolg:

Het werk wordt als minder zwaar ervaren, de medewerker wordt minder vermoeid en zal minder snel klachten ontwikkelen.

Doel:

Stimuleren van gezond werkgedrag en ingrijpen bij ongezonde situaties

Oplossing:

Het is de taak van de werkgever om voldoende feitelijk en effectief toezicht te houden, zodat werknemers echt gestimuleerd worden om zich aan de regels te houden en gezond en veilig werkgedrag te vertonen. De werkgever draagt deze taak veelal over aan leidinggevenden. Zij moeten toezicht houden op de werknemers die zij aansturen. Dit kan direct op de werkvloer en indirect via bespreekbaar maken van gezond werkgedrag tijdens werkoverleg en functioneringsgesprekken. In de praktijk zal het niet mogelijk zijn om continue toezicht te houden, het is dan ook belangrijk dat de leidinggevenden inzetten op een gedragsverandering waarbij medewerkers intrinsiek gemotiveerd zijn om veilig en gezond te werken.

De leidinggevenden moeten voldoende kennis en ervaring hebben, zodat zij ongezond gedrag onmiddellijk herkennen.

Het volgen van een training Fysieke Belasting vormt een goede basis voor de leidinggevenden om op gebied van gezond werken toezicht te kunnen houden.

Gevolg:

  • Goed toezicht verbetert het veiligheidsbesef van werknemers en bevordert het veiligheidsgedrag en de veiligheidscultuur.

  • Vermindering van de fysieke belasting en van de kans op ongevallen en uitval door fysiek belastend werk

Doel:

Medewerkers motiveren tot gedrag dat het risico op het krijgen van lichamelijke klachten verlaagt

Oplossing:

Medewerkers en leidinggevenden opleiden tot ergocoach.

De ergocoach heeft kennis en ervaring op het gebied van mogelijkheden tot verminderen van de fysieke belasting, verbeteren van werkmethoden en werkomgeving en juist gebruik van de juiste hulpmiddelen. De ergocoach motiveert medewerkers om een gedragsverandering teweeg te brengen zodat zij gezonder werkgedrag vertonen.

Er zijn verschillende instanties die ergocoaches opleiden.

Gevolg:

  • Medewerkers zijn zich bewuster van de fysieke belasting tijdens hun werk én de mogelijke gevolgen hiervan. Zij zullen hun werkgedrag aanpassen.

  • Door de juiste inzet van (til)hulpmiddelen en/of aanpassing van werkprocessen of werkplek wordt onnodige fysieke belasting tijdens het werk voorkomen.

  • Medewerkers hebben een aanspreekpunt voor hun vragen over fysieke belasting en hoe er het beste mee om te gaan. Hierdoor is de drempel lager om met beginnende klachten aan de bel te trekken

Doel:

Meer afwisseling in werkzaamheden en minder eenzijdige fysieke belasting

Oplossing:

Regelmatig afwisselen van fysiek zware met fysiek lichtere werkzaamheden vermindert de fysieke belasting en kan fysieke overbelasting voorkomen. Deze oplossing is vooral geschikt voor medewerkers die langdurig dezelfde werkzaamheden verrichten waarbij zij te maken hebben met een eenzijdige belasting. Denk aan langdurig in dezelfde houding staan en kracht zetten bij handmatig stralen, of aan boven schouderhoogte werken en omhoog kijken bij hogedruk reinigen. Door verschillende taken te rouleren werken medewerkers minder lang in dezelfde houding en met dezelfde kracht.

Rouleren kan op drie niveaus:

  1. Rouleren binnen dezelfde uitvoerende taken, zoals verschillende spuitwerkzaamheden. Dit levert slechts een beperkte afname van de belasting op.

  2. Rouleren met andere uitvoerende taken.

  3. Rouleren met taken van een andere orde zoals spuiten en controleren. Dit heet taakverrijking.

Rouleren van verschillende werkzaamheden binnen een werkdag én na iedere pauze is het meest effectief. Indien dit niet mogelijk is dan is rouleren over de werkdagen binnen de werkweek ook een optie. De medewerker voert dan niet alle werkdagen dezelfde werkzaamheden uit.

Gevolg:

  • Het werk is minder vermoeiend, waardoor op den duur minder lichamelijke klachten zullen ontstaan.

  • Het werk wordt interessanter voor de medewerkers.

  • De medewerkers breder zijn inzetbaar, omdat ze meerdere verschillende werkzaamheden kunnen verrichten. Hierdoor is de organisatie minder kwetsbaar.

Een goede voorbereiding is het halve werk wordt wel eens gezegd. En dat klopt grotendeels. Wanneer de werkzaamheden goed voorbereid zijn kan efficiënter en relaxter worden gewerkt, worden minder onnodige handelingen verricht worden én worden minder fouten gemaakt.

De goede voorbereiding begint al bij de aanvraag. Maak een checklist met vragen over de werkzaamheden en de benodigde middelen zodat de medewerker de juiste hulpmiddelen bij zich heeft. Doe dit ook bij spoedaanvragen.

Een goede voorbereiding betreft:

  • Plan de werkzaamheden en stem deze af met collega’s.

  • Bespreek hoe de materialen en middelen zo veilig, gezond en efficiënt mogelijk op de juiste plek komen.

  • Zet de spullen klaar voor de volgende dag, zodat alle middelen én de juiste middelen die nodig zijn voor de werkzaamheden ook daadwerkelijk voorradig zijn.

  • Check de materialen en gereedschappen die nodig zijn zodat zeker is dat ze goed functioneren.

  • Houd rekening met reistijd.

  • Ruim spullen op aan het eind van de werkdag zodat er overzicht is wat waar ligt.

  • Ruim regelmatig de bus op en geef alles zoveel mogelijk een eigen plekje.

Tijdens het op- en aflijnen van slangen is sprake van extra weerstand wanneer de slang over een railing of een rand getrokken wordt. De medewerker moet dan meer kracht zetten.

Doel:

Voorkomen van zwaar tillen en dragen en kracht zetten bij het op- en aflijnen van slangen en hanteren van koppelstukken

Oplossing:

Plaats bij regelmatig terugkerende werkzaamheden, waarbij sprake is van op- en aflijnen over een railing, een losse geleider die te bevestigen is aan de railing. Het oplijnen van slangen over de railing kan daardoor met minder inspanning worden uitgevoerd.

Werkwijze: de geleider wordt vast aan de railing bevestigd bijvoorbeeld met een slangklem. Aan de op te lijnen slang wordt een touw gekoppeld en vervolgens wordt de slang omhoog getrokken. Tijdens het omhoog trekken loopt de slang over de geleider.

Gevolg:

Een goed glijpunt bij het op- en aflijnen van slangen geeft minder weerstand en zorgt voor minder kracht zetten.

Het op- en aflijnen van slangen kost kracht en energie.

Doel:

Het op- en aflijnen van slangen gemakkelijker en minder belastend maken

Oplossing:

Plaats bij regelmatig terugkerende werkzaamheden waarbij op- en aflijnen van slangen noodzakelijk is een hijsmiddel aan een goedgekeurd hijspunt.

Een losse geleider (constructie met ‘katrol’) die op te hangen is. Het op- en aflijnen van slangen over railing/hoek/obstakel kan met minder inspanning worden uitgevoerd. De mogelijkheid bestaat daarbij bijvoorbeeld een elektrische lier in te zetten.

Gevolg:

  • Geen weerstand tijdens het oplijnen van de slang over een railing.

  • Minder fysieke inspanning nodig tijdens het op- en aflijnen.

  • Geen piekbelastingen tijdens het op- en aflijnen ten gevolge van het blijven haken van de slang.

Als tijdens de voorbereidende werkzaamheden de medewerker gereedschappen en materialen horizontaal of verticaal moet verplaatsen naar de plek waar hij zijn werkzaamheden gaat uitvoeren is sprake van op- en aflijnen.

Doel:

Voorkomen van zware til- en draagwerkzaamheden in ongunstige houdingen

Oplossing:

Maak bij het op- en aflijnen van zware materialen gebruik van mechanische hulpmiddelen voor het op- en aflijnen van zware materialen, zodat de gezondheidskundige normen (interne link naar tillen en dragen) niet overschreden worden.

De volgende mechanische hulpmiddelen kunnen hiervoor ingezet worden:

  • Gebruik van hijsmiddelen zoals kraan of lift

  • Gebruik van heftruck

  • Gebruik van een lier om materialen omhoog te hijsen

  • Gebruik van (elektrische) pompwagen.

Gevolg:

Door gebruik van mechanische hulpmiddelen is er minder risico op rug- en schouderklachten.

Abonneren op RSS - Voorbereidende taken