Hogedruk reiniging wordt met name toegepast tijdens onderhoudswerkzaamheden aan installaties, opslagtanks, schepen of fabrieken en bij het opheffen van storingen, zoals vervuilingen en verstoppingen. Hierbij wordt veelal gebruik gemaakt van hogedruk waterstraalinstallaties. Onder hogedruk wordt doorgaans verstaan een werkdruk hoger dan 250 bar of, wanneer het pompvermogen meer dan 10 kW is, bij een werkdruk van meer dan 25 bar.
Met name bij werkzaamheden die niet door een werkvergunning of werkopdracht gedekt kunnen worden is het zaak om in de voorbereidende fase een grondige Taak risico analyse (TRA) uit te voeren. Vaak in opdracht van de opdrachtgever.
Een TRA geeft per taak(stap) een beeld van de uit te voeren risico's, de te nemen beheersmaatregelen en de verantwoordelijke voor uitvoering van deze beheersmaatregelen. Een TRA wordt bij voorkeur opgesteld door een team van de opdrachtgever en opdrachtnemer.
De opdrachtgever moet aangeven welke stoffen in het object aanwezig zijn. Op grond daarvan wordt bij voorkeur in een samenwerking tussen de werkvoorbereiding van de opdrachtgever en de werkvoorbereiding van het reinigingsbedrijf een werkvergunning of werkopdracht opgesteld.
Zie ook de oplossingen: Taak risico analyse (TRA) en LMRA.
Bij hogedruk reinigen is het grootste risico inademing van verontreinigde aerosolen (nevels). Daarnaast kan ook blootstelling van de huid plaats vinden. Er is een enorme verscheidenheid aan stoffen waaraan men blootgesteld kan worden, ieder met eigen gevaarseigenschappen.
Voordat het reinigen met hoge druk wordt begonnen moeten de risico’s, waaronder ook de risico’s van blootstelling aan gevaarlijke stoffen, bij de verschillende werkmethoden in kaart worden gebracht en worden afgewogen. Daarbij wordt gekozen voor de reinigingsmethode waarbij de risico’s zo laag zijn als redelijkerwijs praktisch haalbaar. Ofwel: ALARP: As Low As Reasonably Practicable.
Op grond van deze afweging wordt met de opdrachtgever vastgelegd met welke methode wordt gereinigd.
Zie voor beschermingsmiddelen van de ogen de oplossing:
Zie voor beschermingsmiddelen van de ademhaling de oplossing:
NB. De samenstelling van de gevaarlijke stoffen in de installatie dient vooraf aan de werkzaamheden bekend te zijn door opgaven van de opdrachtgever. Aan de hand van deze gegevens dienen steeds opnieuw de juiste PBM te worden bepaald.
Bij werkzaamheden op een (petro)chemische fabriek vindt de reiniging van installatie-onderdelen zo veel mogelijk in een speciaal ingerichte spuitplaats, bijvoorbeeld tijdens een stop. Het is zaak om in overleg met de opdrachtgever te zorgen voor een goede inrichting van deze spuitplaats:
Doel:
Verminderen van fysieke belasting door juist gebruik van de juiste hulpmiddelen
Oplossing:
Door gebruik te maken van hulpmiddelen kan de belasting van de medewerker verminderd worden. Het is dan wel van belang dat de medewerker de juiste hulpmiddelen voor zijn werkzaamheden gebruikt én dat hij ze op de juiste manier gebruikt.
Om dit te bewerkstelligen is het belangrijk dat medewerkers (werk)instructies krijgen over de beschikbare middelen, zodat zij weten waarvoor, wanneer en hoe zij deze kunnen inzetten. Alleen dan zal de lichamelijke belasting afnemen. Daarnaast zal het risico op blessures en ongevallen verminderen door juist gebruik.
Geef altijd instructies, liefst fysiek én schriftelijk, aan medewerkers bij aanschaf van nieuwe hulpmiddelen zodat de medewerkers deze veilig en gezond gebruiken.
Betrek medewerkers bij de aanschaf van hulpmiddelen zodat de voor hen juiste middelen aangeschaft worden. Tevens is de acceptatie groter wanneer medewerkers actief betrokken worden bij aanschaf. Dit zorgt er ook voor dat zij de middelen meer en beter gebruiken.
Evalueer regelmatig het (juiste) gebruik van de hulpmiddelen. Herhaal de instructies bij onjuist gebruik.
Controleer hulpmiddelen regelmatig op gebreken.
Gevolg:
Vermindering van lichamelijke klachten door een verlaagde fysieke belasting
Iedere medewerker dient aantoonbaar geïnstrueerd te worden over de risico’s in het werk. Ook omtrent de fysieke belasting. Neem dit ook mee in het inwerkprogramma voor nieuwe medewerkers.
Doel:
De medewerker inzicht geven in en bewust maken van de fysieke belasting en hulpmiddelen aan reiken hoe de werkhouding en techniek op een eenvoudige manier kan worden verbeterd.
Oplossing:
Een training fysieke belasting is een praktische fysieke training waarbij de medewerkers leren wat de risico’s zijn op overbelasting én hoe zij hier op een gezonde manier mee om kunnen gaan. Bijvoorbeeld door bewust te zijn van de werkhouding, gebruik te maken van de juiste hulpmiddelen en de werkomgeving zo goed mogelijk in te richten.
De training moet praktisch en fysiek zijn, eventueel gecombineerd met schriftelijke instructies. Uitsluitend een schriftelijke voorlichting heeft weinig effect.
De training moet maatwerk zijn en het liefst gegeven worden door een ergonoom of bedrijfsfysiotherapeut.
Op de website van Orsima staat een toolbox Fysieke Belasting die leidinggevenden en preventiemedewerkers zelf kunnen geven.
Door een training fysieke belasting vermindert de belasting van het werk niet, het kan er wel voor zorgen dat de medewerker zichzelf minder belast omdat hij de werkzaamheden op een gezonde en verantwoorde manier kan uitvoeren.
Gevolg:
Het werk wordt als minder zwaar ervaren, de medewerker wordt minder vermoeid en zal minder snel klachten ontwikkelen.
Doel:
Stimuleren van gezond werkgedrag en ingrijpen bij ongezonde situaties
Oplossing:
Het is de taak van de werkgever om voldoende feitelijk en effectief toezicht te houden, zodat werknemers echt gestimuleerd worden om zich aan de regels te houden en gezond en veilig werkgedrag te vertonen. De werkgever draagt deze taak veelal over aan leidinggevenden. Zij moeten toezicht houden op de werknemers die zij aansturen. Dit kan direct op de werkvloer en indirect via bespreekbaar maken van gezond werkgedrag tijdens werkoverleg en functioneringsgesprekken. In de praktijk zal het niet mogelijk zijn om continue toezicht te houden, het is dan ook belangrijk dat de leidinggevenden inzetten op een gedragsverandering waarbij medewerkers intrinsiek gemotiveerd zijn om veilig en gezond te werken.
De leidinggevenden moeten voldoende kennis en ervaring hebben, zodat zij ongezond gedrag onmiddellijk herkennen.
Het volgen van een training Fysieke Belasting vormt een goede basis voor de leidinggevenden om op gebied van gezond werken toezicht te kunnen houden.
Gevolg:
Goed toezicht verbetert het veiligheidsbesef van werknemers en bevordert het veiligheidsgedrag en de veiligheidscultuur.
Vermindering van de fysieke belasting en van de kans op ongevallen en uitval door fysiek belastend werk
Doel:
Medewerkers motiveren tot gedrag dat het risico op het krijgen van lichamelijke klachten verlaagt
Oplossing:
Medewerkers en leidinggevenden opleiden tot ergocoach.
De ergocoach heeft kennis en ervaring op het gebied van mogelijkheden tot verminderen van de fysieke belasting, verbeteren van werkmethoden en werkomgeving en juist gebruik van de juiste hulpmiddelen. De ergocoach motiveert medewerkers om een gedragsverandering teweeg te brengen zodat zij gezonder werkgedrag vertonen.
Er zijn verschillende instanties die ergocoaches opleiden.
Gevolg:
Medewerkers zijn zich bewuster van de fysieke belasting tijdens hun werk én de mogelijke gevolgen hiervan. Zij zullen hun werkgedrag aanpassen.
Door de juiste inzet van (til)hulpmiddelen en/of aanpassing van werkprocessen of werkplek wordt onnodige fysieke belasting tijdens het werk voorkomen.
Medewerkers hebben een aanspreekpunt voor hun vragen over fysieke belasting en hoe er het beste mee om te gaan. Hierdoor is de drempel lager om met beginnende klachten aan de bel te trekken
|
Doel: Meer afwisseling in werkzaamheden en minder eenzijdige fysieke belasting Oplossing: Regelmatig afwisselen van fysiek zware met fysiek lichtere werkzaamheden vermindert de fysieke belasting en kan fysieke overbelasting voorkomen. Deze oplossing is vooral geschikt voor medewerkers die langdurig dezelfde werkzaamheden verrichten waarbij zij te maken hebben met een eenzijdige belasting. Denk aan langdurig in dezelfde houding staan en kracht zetten bij handmatig stralen, of aan boven schouderhoogte werken en omhoog kijken bij hogedruk reinigen. Door verschillende taken te rouleren werken medewerkers minder lang in dezelfde houding en met dezelfde kracht. Rouleren kan op drie niveaus:
Rouleren van verschillende werkzaamheden binnen een werkdag én na iedere pauze is het meest effectief. Indien dit niet mogelijk is dan is rouleren over de werkdagen binnen de werkweek ook een optie. De medewerker voert dan niet alle werkdagen dezelfde werkzaamheden uit. Gevolg:
|
Een goede voorbereiding is het halve werk wordt wel eens gezegd. En dat klopt grotendeels. Wanneer de werkzaamheden goed voorbereid zijn kan efficiënter en relaxter worden gewerkt, worden minder onnodige handelingen verricht worden én worden minder fouten gemaakt.
De goede voorbereiding begint al bij de aanvraag. Maak een checklist met vragen over de werkzaamheden en de benodigde middelen zodat de medewerker de juiste hulpmiddelen bij zich heeft. Doe dit ook bij spoedaanvragen.
Een goede voorbereiding betreft:
Plan de werkzaamheden en stem deze af met collega’s.
Bespreek hoe de materialen en middelen zo veilig, gezond en efficiënt mogelijk op de juiste plek komen.
Zet de spullen klaar voor de volgende dag, zodat alle middelen én de juiste middelen die nodig zijn voor de werkzaamheden ook daadwerkelijk voorradig zijn.
Check de materialen en gereedschappen die nodig zijn zodat zeker is dat ze goed functioneren.
Houd rekening met reistijd.
Ruim spullen op aan het eind van de werkdag zodat er overzicht is wat waar ligt.
Ruim regelmatig de bus op en geef alles zoveel mogelijk een eigen plekje.
